شنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۷

بخش ها

آرشیو ماهیانه


دسته ها:روانکاوی در انجمن فرویدی، روانکاوی در رسانه‌ها و در جامعه، سؤالات در مورد مدرک تحصیلی دکتر محمد صنعتی، سور مقصور کاسبان روان

خاصه خرجی برای صنعتی و فرقه اش کمر دائره المعارف اسلامی را شکست !

بحران در مرکز دائره‌المعارف‌ بزرگ اسلامی: کمبود بودجه یا سوء مدیریت؟

 

موسوی بجنوردی توضیح بیشتری درباره “دست‌های بیرونی” نداده است، اما گفته اول خانواده و شخص او “ترور” شدند و “سپس مرکز دائره‌المعارف را زیر سوال بردند.”

 

غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، رئیس بنیاد سعدی و مدیرعامل بنیاد دائره‌المعارف اسلامی (که دانشنامه جهان اسلام زیر نظر این بنیاد منتشر می‌شود) در بازدید از نمایشگاه کتاب تهران گفته که مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی را “رقیب” خود نمی‌داند و از تعطیلی این مرکز “خوشحال” نمی‌شود.

این اظهارات حداد عادل در واکنش به اخباری است که طی روزهای اخیر درباره وضعیت و سرنوشت مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی در رسانه‌های ایران منتشر شده است؛ مرکزی که پژوهشگران و استادان معروفی در آن کار می کنند.

 

انتقادات یک مستعفی یا یک اخراجی

ماجرا از این جا آغاز شد که صادق سجادی، به عنوان “معاون پژوهشی، مدیر بخش تاریخ و عضو شورای عالی علمی مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی” روز دوم اردیبهشت در گفت‌وگو با خبرگزاری کار ایران، ایلنا، از مدیریت این مرکز انتقاد کرد و با اشاره به درآمدهای مرکز گفت: “ما نمی‌دانیم این درآمدها خرج چه می‌شود.”

او با اشاره به شفاف نبودن هزینه‌هایی مثل “خرید کتاب” و “حق ‌التالیف”ها، اضافه کرد: “این مرکز اساساً برای دائره‌المعارف بزرگ اسلامی تأسیس شد اما طی سال‌های اخیر بخشی از بودجه‌، صرف دانشنامه‌هایی شد که اصلاً ربطی به دائره‌المعارف بزرگ اسلامی نداشت.”

این مقام پیشین مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، رقم کلی بودجه این مرکز در سال گذشته خورشیدی را “۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان” اعلام کرد و گفت هفتاد درصد این بودجه تأمین نشده است.

به همین دلیل پنجاه نفر از کارکنان این مرکز پیش از عید نوروز تعدیل (اخراج) شدند و پنجاه نفر دیگر نیز قرار بود اخراج شوند که رئیس مرکز درباره این تصمیم تجدیدنظر کرد.

سجادی از “فقدان مدیریت منسجم” در مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی انتقاد کرد و گفت: “نظرات استادان و محققان چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد.”

در واکنش به این گفت و گو، روابط عمومی مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی به ایلنا اعلام کرد که صادق سجادی دیگر معاون پژوهشی این مرکز نیست و پیش از انجام این مصاحبه “عزل (اخراج) شده است”.

خود صادق سجادی نیز اعتراف کرد که دو روز قبل از مصاحبه با حکم ریاست مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی از معاونت پژوهشی این مرکز عزل شده، اما او کماکان “مدیر بخش تاریخ و عضو شورای عالی علمی مرکز” است و انتقاداتش را “هر یک از اعضای دائره‌المعارف” نیز می‌توانست مطرح کند.

اما او دو روز بعد در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر گفت: “در مورد مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی و برخی از کارها در این مرکز” با رئیس مرکز “اختلاف نظر” پیدا کرده و بنابراین “استعفا” داده است.

بار دیگر روابط عمومی مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی مجبور به واکنش شد و این بار تصویر نامه اخراج سجادی را برای انتشار در اختیار خبرگزاری مهر قرار داد.

 

طباطبایی گفت: “نباید گمان کرد که نخبگان همچون قارچ از زمین می‌رویند و هر روز می‌توان دامن خود را از انواع آن پر کرد و اگر نیازی به آن نبود در زباله‌دان ریخت.”

 

اعتراض جواد طباطبایی

انتشار متن کوتاه حکم کاظم موسوی بجنوردی، رئیس مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی که در آن سجادی به عدم “رعایت حرمت سی و چهار سال فعالیت درخشان مرکز” متهم شده بود، نه تنها به این جنجال پایان نداد، بلکه موجب انتقاد یکی دیگر از اعضای پیشین این مرکز شد.

جواد طباطبایی، پژوهشگر و مدیر پیشین گروه فلسفهٔ مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی، در یادداشتی در کانال تلگرام خود از این حکم انتقاد کرد و نوشت که این “فعالیت درخشان” مدیون کسانی چون صادق سجادی است.

طباطبایی نوشت: “کسی که در دوم اردیبهشت ماه جلالی به دنبال سی و چهار سال فعالیت درخشان در همان مرکز به افتخار اخراج نایل آمده از زمرهٔ دانشمندانی است که امروز شمار آنان در همهٔ دانشگاه‌های کشور به عدد انگشتان دو دست نمی‌رسد.”

این پژوهشگر تاریخ و فلسفه اضافه کرد: “نباید گمان کرد که نخبگان همچون قارچ از زمین می‌رویند و هر روز می‌توان دامن خود را از انواع آن پر کرد و اگر نیازی به آن نبود در زباله‌دان ریخت.”

صرف نظر از اینکه سجادی با چه عنوان و سمتی، انتقادات خود را مطرح کرد و هنگام طرح انتقادات اخراج شده بود یا نه، سخنان او چنان در رسانه‌های ایران و همچنین شبکه‌های اجتماعی بازتاب یافت که برخی از “خطر تعطیلی” یا “انحلال” مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی نوشتند.

 

سجادی از “فقدان مدیریت منسجم” در مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی انتقاد کرد و گفت: “نظرات استادان و محققان چندان مورد توجه قرار نمی‌گیرد.”

 

دفاعیات رئیس مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی

این شایعات موجب شد تا کاظم موسوی بجنوردی، رئیس مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی که از ابتدای تأسیس این مرکز در سال ۱۳۶۲ ریاست آن را بر عهده دارد، در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، “به حواشی اخیر” پاسخ دهد.

او انتقادهای مطرح شده علیه مدیریت خود را “هوچی‌بازی” و “مشکوک” و از سوی “دست‌های خبیث” دانست “که با آبروی نظام بازی می‌کنند.”

رئیس مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی با تأکید بر این که “ما در داخل مرکز هیچ مشکلی نداریم”، درباره انتقادهای صادق سجادی گفت: “می‌دانم دست‌هایی بیرون از مرکز در کار است.”

موسوی بجنوردی توضیح بیشتری درباره این “دست‌های بیرونی” نداد، اما گفت اول خانواده و شخص او “ترور” شدند و “سپس مرکز دائره‌المعارف را زیر سوال بردند.”

او به کمبود بودجه این مرکز اشاره کرد و گفت: “این‌جا ۲۳۰ نفر کار می‌کنند که سال گذشته مجبور شدیم ۵۰ نفر را تعدیل کنیم. برنامه این بود که ۵۰ نفر دیگر را هم تعدیل کنیم اما به این نتیجه رسیدیم که با جذب کمک بیشتر این اتفاق نیفتد.”

علاوه بر این تعداد اخراجی، رئیس مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی گفت: “سال گذشته ما مجبور شدیم شش ماه حقوق ندهیم و شش ماه حقوق (با احتساب سنوات و عیدی) به همکاران‌مان بدهکاریم.”

 

او با این حال اضافه کرد که به دنبال تأمین منابع خود از راه‌های دیگری مثل اجاره تالارها، ساختمان‌ها و زمین‌های مرکز، فروش کتابها و کمک از نهادهایی چون شهرداری تهران و دولت است.

پس از این اظهارات، جواد طباطبایی بار دیگر و این بار در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب به مدیریت مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی انتقاد کرد و گفت: “حیف‌ومیل‌های بسیاری شده و طی سال‌های گذشته کسی پاسخگو نبوده است.”

او اضافه کرد که این مرکز “به صورت خصوصی و خانوادگی اداره می‌شود” و از همکاری با آن کنار کشیده است.

 

تعدد دانشنامه‌ها؛ خوب یا بد؟

اما این اولین بار نیست که موضوع کمبود بودجه مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی مطرح می‌شود.

رئیس این مرکز سه سال پیش از “مشکلات شدید مالی” برای برخی از مجموعه‌های در حال انتشار این مرکز خبر داد و گفت: “برای حل این مشکل، سراغ پیش‌فروش یا جذب اسپانسر هم رفتیم ولی نتوانستیم آن طور که باید و شاید منابع مالی لازم را فراهم کنیم زیرا وقتی بر اثر اقدامات دولت قبل، همه بخش‌های کشور در بحران و رکود مالی فرورفته، دست سرمایه‌گذاران خالی است. حتی برای انتشار این اثر از برخی بانک‌ها تقاضای وام کردیم.”

در ایران به ویژه پس از انقلاب، دانشنامه‌های مختلفی منتشر می‌شود. به عنوان نمونه، به تازگی در نمایشگاه کتاب تهران، تازه‌ترین جلد “دائره‌المعارف پزشکی اسلام و ایران” با حضور علی‌اکبر ولایتی، وزیر پیشین امورخارجه و مشاور کنونی رهبر جمهوری اسلامی ایران رونمایی شد.

موضوع کمبود بودجه برای یکی از مراکز انتشار این دانشنامه‌ها، بار دیگر بحث درباره کیفیت، ضرورت و چگونگی مدیریت آنها را پیش می‌کشد.

برخی، فضای نسبتا بازتر و امکانات بیشتر این مراکز را بستر مناسبی برای فعالیت پژوهشگران و استادانی می‌دانند که امکان تدریس در دانشگاه را ندارند. برخی دیگر، از موازی‌کاری‌ها، وابستگی به بودجه‌های دولتی، عدم شفافیت در مدیریت و اعمال سانسور در انتشار این دانشنامه‌ها انتقاد می‌کنند و حتی آنها را جزو “ابزار قدرت” می‌شمارند.

 

منبع: بی بی سی


پیوند کوتاه به این مطلب:

https://freudianassociation.org/?p=41196

  تاریخ انتشار: ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت: ۱۴:۰۴