یکشنبه ۷ آذر ۱۴۰۰

بخش ها

آرشیو ماهیانه


دسته ها:روانکاوی در رسانه‌ها و در جامعه

دانش کاربردی: «مردم ما با دروغ زندگی می کنند و دروغ را دوست دارند»

دکتر محمد صنعتی: توده ابزار سنجش دروغ ندارد

 

تهمینه توسی:در آستانه انتخابات غالبا دروغ ها و دروغ پردازی ها بزرگ و بزرگ تر می شود تا بتوان افکار عمومی را به شکلی هدایت کرد. سیاستمداران می دانند که در آستانه انتخابات و برای تهییج توده مردم باید دروغ گفت. محمد صنعتی روانشناس بر این باور است که با توجه به ساختار روانشناسی اجتماعی مردم ایران هر چه دروغ بزرگتر باشد بیشتر بر دل مردم خواهد نشست. او بر این باور است که چه بخواهیم و چه نخواهیم دروغ در انتخابات و برای سیاستمداران کارکردهای مثبتی به دنبال دارد که گاه اخلاق سیاسی را در برهه ای ضعیف می کند….

 

این روزها برخی کاندیدهای ریاست جمهوری در ارایه گزارش های خود به آمار و اعدادی اشاره می کنند که فهم صحت آن از سوی توده مردم نیز دشوار است.

 

اعداد و ارقامی که گویا قرار است با چاشنی دروغ همین چند روز پیش روی باقی مانده تا انتخابات مردم را دل خوش نگه دارد.

 

صنعتی درباره اینکه دروغ سیاسی در جامعه می تواند چه تبعاتی در بر داشته باشد به فرهیختگان می گوید: «هرچه دورغ بزرگتر باشد تاثیرگذار تر است. گوبلز، مشاور تبلیغاتی هیتلر  هم قبلا همین را گفته بود بنابراین تردیدی نیست که بخش عمده ای از مردم دروغ هایی را که خیلی جدی و محکم گفته می شود باور می کنند و مطمئن باشید  به صرف اینکه دیگری بگوید که این دروغ است  آنچه فردی با تحکم و یقین مطرح کرده دیگر عوض نمی شود و البته  بستگی دارد که طرف مقابل  تا چه میزان با قدرت و استدلال بتواند در مقابل جریان دروغ گویی تحلیل ارایه دهد.»

 

به گفته صنعتی  مردم ما با دروغ زندگی می کنند و دروغ را دوست دارند و از واقعیت فرار می کنند،  ویژه واقعیتی که نمی توانند آن را تغییر دهند و خودشان را عاجز می دانند از ایجاد هر گونه تحول و تغییر در آن.

 

او تصریح می کند: «البته صحبت من درباره توده ها است. به همین خاطر است که آنها بیشتر اسطوره را دوست دارند. شایعات را دست دارند. البته این را هم بگویم قرار نیست همه مردم روشنفکر و متفکر باشند. توده مردم در غالب موارد خرافات را می پذیرند. اگر کسی هم خواست عکس خرافات بگوید  او بازنده میدان خواهد بود .وقتی شما با توده ها کار می کنید توده ها تلقین پذیر هستند و ابزار تحقیق ندارند و آموزش هم ندیده اند و آگاهی سیاسی به معنای خاص کلمه ندارند و بنابراین به راحتی می شود با آنها بازی سیاسی کرد.»

 

اما ناصر فکوهی به عنوان یک انسان شناس از زوایه دید خود به تحلیل دروغ سیاسی می پردازد و بر این باور است که  در واقع «دروغ سیاسی» یا «دروغ سیاستمدارن» در شکلی  گسترده بازتابی از  ساختارهای کارکردی، نمادین و نشانه شناختی و زبان شناختی دروغ در هر جامعه ای است. بنابراین زمانی که به سراغ دروغ در سطح یک جامعه می رویم باید این نکته را همواره در نظر داشته باشیم که این پدیده ، محور اصلی را تشکیل می دهد که بر پایه آن  دروغ در اشکال نهادینه خود شکل می گیرد.

 

تحقیقات اجتماعی نشان می‌دهند که  دروغ لزوما  وابستگی مستقیمی به میزان وجود «باور به تاثیر گذاری » آن در نزد «دروغگو» و  «باور» به آن در نزد مخاطب ندارد. بنابراین، دروغ می تواند نوعی رابطه ای مناسکی را نشان بدهد که در آن هم کسی که دروغ می گوید و هم کسی که دروغ را می شنود نسبت به «دروغ» بودن ِ دروغ آگاهی داشته باشد و با این همه ، چنان رفتار کند که  گویی نسبت به «موثر بودن»  در یک سو و «واقعی بودن» از سوی دیگر باور داشته باشد، به عبارت دیگر  گویی در یک «بازی» یا یک «نمایش» اجتماعی شرکت کند که در آن باید چنین  سخن گفت و چنین سخن شنید.».

 

 منبع: فرهیختگان آنلاین


پیوند کوتاه به این مطلب:

https://freudianassociation.org/?p=3316

  تاریخ انتشار: ۳۱ شهریور ۱۳۹۳، ساعت: ۰۷:۰۱