چهارشنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۸

بخش ها

آرشیو ماهیانه


دسته ها:روانکاوی در انجمن فرویدی، سور مقصور کاسبان روان

مجتهدی تجلی «عشوه محبوب بدشکل و نظربازی کور»

پنج شنبه ۰۵ آذر ۱۳۹۴

زهرا م:
دکتر مجتهدی دارای دکترای تخصصی روان شناسی با گرایش‌های تخصصی تحولی- بالینی ، بیماری‌های روان – تنی و روان درمانی روان کاوانه(!) از دانشگاه هامبورگ (!) و به عنوان عضو گروه روان شناسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در مصاحبه خود با فرهنگ امروز گفته است:
“عمد من در به کار بردن ضمیر ناآگاه این است که «خود» در اصلِ واژه وجود ندارد، فروید واژه‌یdas Unbewusste را به کار برده، واژه‌ی Selbst که همان self انگلیسی است در آن وجود ندارد و ممکن است آن را متبادر کند. ریشه‌ی این واژه از Wissen آلمانی به معنای دانستن است که در فارسی نیز ویستا به معنای دانا را از همین ریشه داریم. Un پیشوند منفی‌ساز است، در انگلیسی و در فارسی هم «انا» بوده است (مثلاً در آناهیتا). فروید با این اصطلاح‌سازی، اصطلاح unterbewusst (زیرآگاه) را در زبان آلمانی به چالش کشید که بحثش مفصل است.”
چنین اظهار فضل مجتهدی در مورد ناخودآگاه عجیب نیست. زیرا او نه روانکاو است و نه متون فرویدی را تاکنون قرائت نموده است. به ادعای مجتهدی او روانکاوی را در کالج روان کاوی آلمان (کللگ) آموخته است. یعنی در جایی که به آن می گویند نیست در جهان. پس مجتهدی یک شبه روانکاو یا «روانکاو وحشی» است که فقط اصطلاحات روانکاوی را به شکل دلخواه به کارمی برد.
آنچه در کلاسهای «آشنایی با فروید و لکان» برداشت کرده ام اصطلاح ناخودآگاه برای ترجمه مناسب تر است. زیرا ego از وجود دانشی بی خبر است که از آن استفاده می کند. مثلا در مقالات سمبولیسم در رویاها یا رمانهای خانوادگی این گونه برداشت می شود که «خود» از وجود دانش عظیمی بی خبر است. در ادامه این بحث این نکته به ذهن می رسد که «نوروز یک ندانستن نیست یک نمی خواهم بدانم» است. دکتر میترا کدیور در توضیح مقاله «روانکاوی وحشی» می گویند: «… اشتباه این پزشک جوان همان اشتباهی است که همه روانکاوان خودرو مرتکب می‌شوند. یعنی که تصور می‌کنند که نِوروز ناشی از یک جهل است، یک بی‌خبری است، و این‌که با آگاهی دادن به بیماران، نوروز درمان می‌شود. نوروز یک ندانستن نیست، یک «نمی خواهم بدانم» است، «نمی خواهم بدانم»ی که از مقاومت‌های بیمار نشأت می‌گیرد. نوروز ناشی از ندانستن نیست، بلکه ندانستن ناشی از نوروز است.» فروید در مقاله مذکور می گوید:« آگاهی ¬بخشی به بیمار درباره آنچه وی بدان سبب که سرکوب‌شان کرده نمی‌داند، تنها یکی از مقدمات لازم درمانی است. چنانچه اطلاع و وقوف درباره ناخودآگاه برای بیمار به اندازه همان کسی که از تصور روانکاوی بی ¬تجربه است حایز اهمیت باشد، در آن صورت گوش دادن به سخنرانی یا خواندن کتاب برای درمان فرد می‌تواند کافی باشد. بهرحال، چنین تدابیری همان‌قدر بر روی سمپتوم‌های بیماران عصبی اثر دارد که توزیع کارت‌های منوی غذا در زمان قحطی بر روی گرسنگی. شباهت و قیاس حتی فراتر از کاربرد بلافصل آن می‌رود، زیرا اطلاع دادن به بیمار درباره ناخودآگاهش معمولاً به تشدید تعارض وی و وخیم‌تر شدن مشکلات او می‌انجامد.»
مطلب دیگر از این بخش از سخنان مجتهدی به عنوان عضو گروه روان شناسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی قابل تامل است. مجتهدی با واژه های فارسی نیز آشنایی ندارد و قصد دارد تا به منظور خود نمایی کردن ملغمه ای از اصطلاحات روانکاوی و واژه های فارسی را به کار گیرد تا ادعای نخبه و روشنفکری او اثبات شود. اما در این کار نیز موفق نیست. از یک عضو فرهنگستان زبان انتظار می رود که به معنی و ریشه صحیح واژه ها توجه کند و به آن علم داشته باشد. مثلا مجتهدی می گوید در فارسی ویستا به معنای دانا است. اما ویستا به معنای دانش و فرهنگ است و این کلمه «تشکیل شده از کلمات “ویس” که معشوقه رامین بوده و پسوند “تا” به معنی مانند و سان میباشد پس “ویستا” در واقع “همانند ویس” و “مانند ویس” معنی …»[۱].
گرچه معنی دانندگی در دانش [۲] وجود دارد ولی یکی از معانی دانش محسوب می شود. واژه دانش بسیار گسترده است:
دانش اسم مصدر از دانستن. دانست. (فرهنگ نظام). عمل دانستن. دانندگی. دانائی . علم و فضل و دانستن چیزی باشد. (برهان ). درایت . فقاهه. فقه . فضل. ادب. (صراح). علم. حکمت. (زمخشری) (دهار) (ترجمان القرآن ). حصول علم ثابت، و در مراتب ، پژوهش است یعنی رفتن بطرف علم آنگاه شناسایی است یعنی نزدیک شدن به آن و سپس دانش است یعنی علم ثابت .ادراک . درک . شعر. شعور. وقوف . آگاهی . اطلاع . معرفت . شناسایی . شطس
[۱]
http://parsi.wiki/dehkhodasearchresult-fa.html?searchtype=0&word=2YjbjNiz2KrYpw%3d%3d
[۲]
https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4


پیوند کوتاه به این مطلب:

https://freudianassociation.org/?p=15737

  تاریخ انتشار: ۲۱ آذر ۱۳۹۴، ساعت: ۱۸:۳۸