شنبه ۲۳ آذر ۱۳۹۸

بخش ها

آرشیو ماهیانه


دسته ها:تاریخچه، روانکاوی در انجمن فرویدی، روانکاوی در رسانه‌ها و در جامعه

هرمیداس باوند: دوران کوتاه «مصدق» الهام‌بخش جنبش‌های مردمی

آخرین نشست فرهنگی سال ٩۴ خانه کتاب نشر دف؛ سخنران این نشست دکتر داوود هرمیداس باوند، استاد حقوق و روابط بین الملل بود که به بررسی «نقش و تاثیر شخصیت های تاریخی همچون محمد مصدق در سپهر سیاسی ایران» پرداخت.در این نشست که جمعی از علاقه مندان و دوستداران زنده یاد مصدق حضور داشتند، دکتر باوند به نقش تاریخی مصدق اشاره کرد و گفت: «نخستین جنبش های آزادی خواهی معاصر در شرق با جنبش مشروطه ایران در سال ١٩٠۶ آغاز شد و مشروطه خواهی به حقیقت جنبشی مردمی برای رویارویی با استبداد داخلی و سلطه خارجی بود». او با اشاره به نوشته رابینسون، محقق نامدار انگلیسی که کاشف کتیبه های بیستون است، گفت: «نویسنده ای در سال ١٨۶٨ میلادی چنین گفت که ایرانیان سربازان قانع و رشیدی هستند و در رویارویی با دشمنانی که به خاک آنان چشم طمع دوخته اند، با جان و دل می ستیزند، اما مشکل بزرگ، سیستم فاسد دربار و دیوان حاکم است».باوند فساد را ناشی از استبداد دانست و دکتر مصدق را نشانه ای برای حرکت های بزرگ برشمرد و گفت: «مبارزه با استبداد داخلی یکی از اقدامات مصدق بود؛ استبدادی که ریشه در دربار قاجار و پهلوی داشت. هرچند مصدق در دوران نوجوانی یعنی در ١٣ سالگی به والیگری و مستوفی ایالات خراسان منصوب شد و ذکاوت و هوش و پاکدامنی خویش را عرضه کرد، اما برای ادامه تحصیلات به سوئیس سفر کرد و نخستین دکترای حقوق به عنوان یک فرد ایرانی را از سوئیس دریافت کرد. وی با استیلای خارجی که سمبل حکومت استعماری انگلیس بود، به نبرد پرداخت و گمان می برد که مشکل بزرگ شرقیان و به ویژه ایرانیان استیلای خارجی است که استبداد داخلی را تقویت می کند. گمانی که درست و صحیح انگاشته شد».وی با بیان اینکه رژیم هایی که تکیه گاه مردمی نداشته باشند به ناچار به قدرت های خارجی و بیگانه برای بقای حکومتشان پناه می برند، دکتر مصدق را این گونه توصیف کرد: «مردی که رنسانس سیاسی در حیات سیاسی، مردمی و اجتماعی ایران پدید آورد و در سراسر زندگی به سه اصل مهم پایبند بود؛ اول: استقلال ایران، دوم: احترام به قانون اساسی ایران که وی همیشه خواستار اجرای قانون اساسی بود، سوم: دموکراسی؛ یعنی احترام به آرای مردم و جامعه ایرانی».دکتر باوند، امیرکبیر و مصدق را از جمله شخصیت های اثرگذار دوران ما خواند و به نقش سیاسی آنها اشاره کرد و گفت: «دکتر مصدق یکی از مشکلات مهم ایران را استیلای سیاست انگلیس و بهره برداری غیرمنصفانه از نفت به عنوان یک سرمایه ملی ایران عنوان کرد. از همین رو دکتر مصدق که با حکم مجلس شورای ملی و خواست نمایندگان به نخست وزیری برگزیده شد، اقدام بزرگ و ماندنی وی ملی کردن صنعت نفت بود و از این رو به حکم دادگاه و دیوان بین المللی لاهه که انگلیس به آن دادگاه شکایت برده و تقاضای محکمه کرده بود، تن داد و در دیوان بین المللی لاهه انگلیس مقصر شناخته شد و حق به حکومت ایران به رهبری مصدق داده شد».این استاد دانشگاه افزود: «پس از صدور حکم دادگاه، زنده یاد مهدی بازرگان به دستور دکتر مصدق به آبادان عزیمت کرد و انگلیسی ها را بیرون راند و پرچم ملت ایران بر فراز ساختمان شرکت نفت به اهتزاز درآمد».باوند با اشاره به زندگی مصدق تاکید کرد: «به هیچ روی فساد و قدرت طلبی در مصدق مشاهده نمی شد. او در تمامی دوران نخست وزیری حقوقی از خزانه دولت دریافت نکرد».وی با تاکید بر رویکرد سیاسی دکتر مصدق، گفت: «مصدق در حیات سیاسی خود سیاست موازنه منفی یعنی عدم تعهد به غرب و شرق را پیشه کرد. همان کاری که بعدا و سال ها بعد جنبش غیر متعهدها نام گرفت. دکتر مصدق با استیلای غرب مخالفت می کرد، همان گونه که با استیلای شرق به رهبری حکومت شوروی مخالف بود و سرسختانه از ندادن نفت شمال به روس ها دفاع کرد و به هیچ روی نمی خواست نفت شمال غیر منصفانه در اختیار همسایه شمالی قرار گیرد».دکتر باوند سپس به نقش ملی مصدق و مکتب ساز بودن این گونه چهره ها پرداخت و تاکید کرد: «مصدق در تاریخ سیاسی ایران همچون یک الگو و قهرمان باقی ماند و همیشه دوران کوتاه سیاسی عمر وی در تمامی دوران ها و جنبش ها و خیزش های مردمی ایران الهام بخش مردمان بوده است. مصدق هرچند در تبعیدی ناخودخواسته در احمدآباد درگذشت، اما نام او و یاد او نامدار بود».این استاد دانشگاه در پایان سخنان خود در این نشست گفت: «مصدق مردی قانون مدار بود و به قانون حرمت و احترام می گذاشت و مایل بود تحولات اجتماعی از طریق قانونی انجام شود».در ادامه نشست، شعری از شادروان مهدی اخوان ثالث (م. امید) توسط غلامحسین سالمی، شاعر و مترجم معاصر قرائت شد. سالمی گفت: این شعر در زمان حکومت پهلوی سروده شده، اما به دلیل سانسور زمانه این شعر با «تقدیم به پیرمحمد احمدآبادی» به ثبت رسید.

 

منبع: مگ ایران


پیوند کوتاه به این مطلب:

https://freudianassociation.org/?p=19678

  تاریخ انتشار: ۲۹ اسفند ۱۳۹۴، ساعت: ۱۵:۴۰